Giúp trẻ tập trung trong việc học
Tháng Sáu 2, 2012
Nhịp điêu sinh học trong giấc ngủ trẻ thơ
Tháng Sáu 5, 2012
Hiển thị tất cả

Tiếng Việt nhiều từ đôi, ghép bởi hai yếu tố rt thú v, như Giàu Đã giàu thì phi có, n lầu xe hơi, tiền trong   ngân hàng, có nhiều thứ mà người khác không có… “nghèo kh đã nghèo thì sẽ kh! Điu này không sai mặc nó ng ch mang tính tương đi, không phi giàu t cái cũng có, và đã nghèo thì phi kh!

Có nhiu cặp vợ chng khi còn trong cnh bần hàn thì: “Râu tôm nấu với ruột bầu chồng chan v p gt ₫ầu khen ngon. Điều quan trọng của câu ca dao này cái gật đu, sự đng thuận của hai ni, chn râu m với ruột bầu những thứ ngưi ta thưng vứt đi thì nu canh làm sao ngon cho ni! Thế nhưng, có thể sau một thi gian tần to làm ăn, tr nên giàu có, lại không giữ đưc s đng thuận trong tình nghĩa vợ chồng na, mnh ông,   ông đi kiếm những thú vui “ngoài luồng”! mnh bà, đi tìm nhng lc thú trong các cuộc đ đen!

Ta thường nói “Tiền bc là mt tên đầy t tốt nhưng là một ông chủ xu”. Nếu để đng tiền chi phi chúng ta, hay nếu ta coi đồng tiền to như cái bánh xe bò, thì hẳn là scó ngày bị nó cán dp lép! Nhưng nếu biết cách sdụng đúng chỗ, đúng mục đích, thì chúng ta sẽ s hỗ tr hiệu qu trên ớc đường đời.

Nói cách khác, đng tiền là một tronnhững phương tiện hữu ích Nhưng nó cũng là một th ma lc phá hoi hnh phúc hay nim tin của nhng nời thân quen, nếu bn dùng nó vào trong việc mua chuộc con cái trong gia đình hay dùng nó để tìm kiếm nhng hư danh nhằm thỏa mãn nhu cầu của dc vọng, thì chắc chắn bạn sẽ đem lại cho con em mình một cái nhìn lệch lạc về giá trị của đồng tiền.

Có rt nhiu người, do hi tr có một cuộc sng cơ hàn, khó khăn nên khi kiếm đưc tin, lại coi nó như một sc mạnh vạn năng vi suy nghĩ h xem là chân lý: Điều không th mua bằng tiền, t có thể mua bằng nhiều tiền hơn. Thực tế, trong hi hin nay, hu hết mọi thứ đu có th giải quyết bằng tiền. Nhưng đồng tin thể mua đưc đa v, chứ không mua được sự kính trọng; có thể mua được ngôi nhà chứ không mua được một mái ấm; có th mua ưc sách vở nhưng không mua được kiến thc; có th mua được thân xác ch không th mua được s yêu thương, có th mua được một đa tr nhưng không mua được n ời ca tr thơ!

Tiền bc tuy có mt sc mnh đáng kể, nhưng nó ch có th phát huy tác dụng nếu cng ta có th làm chủ được nó, biết cách sử dng hp lý. Tuy nhiên, các bn ng nên biết, tin không ch : Đng tiền là Tiên, là Phật, là sức bật tui tr, là sức khe tuôi già, là cái đà danh vng, cái lọng che thân, cán cân công lý..! nó còn là s bc tình, bc nghĩa, làm cho anh em, cha m, con cái chia lìa nhau, v chng phn bi nhau, bn bè lợi dng nhau…Đó là mt con dao mà không phải ai cũng biết cách sử dụng. Đó là điều bạn cần giúp con mình nhận ra.


 Một buổi nói chuyện về kỹ năng làm cha mẹ của CLB. Cha Mẹ Tuyệt Vời

Dạy con về sự yêu quý bản thân

Trong quá trình phát trin của tr, giai đon t 2-3 tuổi, tr chưa phân bit đưc cái của mình cái là của người khác. Vì vậy, h cái gì mà trẻ nm   trong tay, chúng đều xem của mình. Ngoài ra, tr thường chỉ biết đòi hỏi đón nhận ch chưa biết trao cho nhng vt gì mà có trong tay. Nhiu người gọi tính ích k, cho đó một thói xấu, cần phi sa đi.

Thực ra, đó tính “ái k nghĩa   là yêu mến đòi hi s thỏa mãn cho bn thân, đây một nhu cầu v tâm ch không phi một thói xu. Khi lớn hơn, trẻ dần dần biết phân biệt đưc mình nời khác, nhận biết cái áo của mình, cái i ch của m, đôi giày ca bố t trẻ sẽ biết trả li những cái không phải của nó Tuy nhiên, cũng nhiu tr do sự chiu chuộng của b mẹ, ông bà khi chúng đòi i cũng th đáp ứng, kể cả nhng điu khá phi lý vi luận còn bé, biết Trẻ được chiều chuộng không ch bng vt phm, còn bằng cả nhng ứng xử, khiến tr không thoát khỏi giai đon   “ái k”, và không có khả năng phân biệt ₫iều được quyền làm, điu th điều gì không được phép.

Cứ như vy, tr dn dần chỉ còn biết nhng ích li cho bn thân, chỉ muốn ngưi khác nghe li mình không cần quan tâm đến nhu cầu của người khác, mặc đã phân bit đưc đúng sai. Đây mới chính thái độ ích k, chỉ biết to ra và đòi hi những thuận lợi cho nh, không cần biết th gây thit hại, tổn thương cho người khác.

Chúng ta cần phân biệt giữa sự quý trọng giá trị của bản thân, sự bảo vệ danh dự, nhân phẩm cho chính mình với việc đòi   hỏi   người   khác   phải   chấp   nhận những nhu cầu của mình, hay buộc họ phải có kính trọng mình, dựa trên địa vị xã hội hoặc dựa vào chính tình cảm của những người thân để có những yêu sách đôi khi thái quá của mình.

nhiu nời tuy đã ln tui nhưng vẫn chưa tht sự trưng thành v nhân cách. H vẫn còn nhng thái đng x như mt đa tr, nhân danh s yêu thương, quý mến của ngưi thân, bn bè để lm dụng như tự ý s dng đ đạc, tự tin ra vào những ch riêng tư của ni khác. H thưng t nhiên quá trn cho đó mi niềm vui, là s quý mến mà ngưi khác phi dành cho mình.

Yêu quý bn thân một thái độ giao tiếp đúng đắn, không bị lôi kéo vào những t nạn hi làm bi hoi phẩm giá của mình, nhưng không có nghĩa chỉ biết có mỗi mình. chúng ta không th có hnh phúc khi ch biết thu nhận và hưng thụ, nó ch đến với ni biết chia sẻ đóng p nhng kh ng của mình đto ra niềm vui cho những ngưi xung quanh.

 

Hạnh phúc không do tiền bạc đem lại

Khi bước chân vào một ngôi nhà, nếu nời nhy cm, hẳn   bạn sẽ nhận ra một bầu khí lnh lẽo hay nng ấm, một không gian gò hay thoáng đãng. Điu ó không phải là do các trang thiết bị đắt tiền, sang trọng hay một gian nhà rộng rãi, tiện nghi đem lại, đó chính sinh khí hay phong cách của gia đình đó, do chính thái độ sống của nhng thành viên trong gia đình đem lại mt cách t nhiên, không khiêm cưng hay b ngoài.

Một bầu khí trang nghm, thanh tnh không th nào có được ngôi chợ, ngược li mt bu khí xô bồ, bức bi không th nào tìm thấy trong ngôi thánh đưng hay một ngôi chùa. Chính những cách ng xử, li nói tht ra giữa nhng con ngưi trong các không gian ó đã to nên nét đặc trưng cho tng không gian khác nhau.

Cũng thế, trong một gia đình, bầu không khí ấm áp hay lạnh lo, thân mật hay gi to đu do nhng thành viên trong gia đình đem lại qua cách quan hệ, ng xử vi nhau gia các thành viên. Cha mẹ là ngưi chủ động đem lại nim vui cho gia đình mình.

nhiều ngưi cho rng, khi bước ra ngoài xã hi, chúng ta ã phi óng kch” vi chiếc mt nạ “vui vẻ, lịch sự, tế nhị” trong các mối quan h ng x với khách hàng, đồng nghip cấp trên. Vì thế, khi quay về nhà, ta có quyn “xả stress” bằng s nhăn nhó, đòi hi và “tự nhiên” qua y phục mát mẻ và ngôn từ bừa bãi. Chúng ta có thể làm như thế, nếu chúng ta muốn biến mái ấm gia đình ca mình thành một cái t nhím, trong đó mạnh ai nấy xù ra những cái gai nhn hot của sự ích kỷ lưi biếng, ca tính ttôn v nhng khả năng của mình. Và nếu bn gặp phi thái độ xa cách, câm nín của người thân trong một bầu khí lnh lẽo thì ng đừng ngc nhiên đó là do bn tạo ra!

Còn khi tr v gia đình, bn đã vt li nơi làm việc tất cả nhng buồn phiền, ng thẳng b bộn của công vic, bn đã đ lại ngoài đưng nhng khó chịu của nn kt xe, của khói bi…Để sau khi tắm táp sạch s, sẽ vui v, chia sẻ việc n với vợ con, nói vài câu khôi hài hay khuyến khích với ₫ứa con đang bí xị áp lực học tập… thì điều đó sẽ đóng p rất nhiều vào vic to nên mt bầu khí vui tươi, nng ấm trong gia đình. Bn sẽ nời đưc hưởng li đầu tiên, thay cho   nhng điều bn phải đóng kch” ngi hi.

Sống thật sự vi con ni   của mình, không có nghĩa bạn toàn quyền bc lộ tất cả s lười biếng hay cu th, hoặc thái độ ích k, gia trưng của mình thc ra, đó chỉ là những thói xấu của bn. Bn vn có quyền sống thực vi s vui vẻ, vi thái độ quan tâm đến nhng ngưi xung quanh, tham gia các việc lt vt trong gia ình, những điều đó ng một phần tt yếu của bn. Vậy ti sao bn không dùng nó để cùng với những người thân yêu to nên một bu khí hnh phúc cho con cái và cho chính mình ?


Những điều không thể mua

Hiện nay, nhiều nhà giáo dục, nhà xã hội, nhà tâm lý và cả các phụ huynh thường cho rằng giới trẻ bây giờ thiếu kỹ năng   sống. Có cầu thì ắt có cung, nhiều lớp học, nhiều trung tâm dạy Kỹ năng sống được mở ra, nhiều bộ giáo trình được soạn thảo để dạy nhau, và để người lớn dạy trẻ em những kiến thức về kỹ năng sống.

Nhưng kỹ năng sống không phải là những bài học lý thuyết mà điều cơ bản nhất của nó là làm sao giúp cho con người tin vào chính mình, hay nói cách khác, làm sao giúp trẻ tự tin, vì chỉ khi nào trẻ có khả năng tin vào chính mình thì trẻ mới có thể vận dụng các kỹ năng sống khác như biết đặt mục tiêu phấn đấu, biết xác định giá trị, có khả năng giao tiếp, ra quyết định và giải quyết vấn ₫ề… Điều này tùy vào cách tác động giúp trẻ nhận ra và thực hành chứ không phải sự giảng dạy qua lý thuyết về kỹ năng sống.

Làm thế nào đtrẻ kh năng t tin? Trước hết, muốn tr tin vào bn thân t chúng ta phi có lòng tin o tr, đó là mt điu hết sc đơn giản nhưng không phải ai ng làm được khi chúng ta sống trong mt hội thiếu lòng tin!

Th hai, cần nim t hào v con mình và giúp trẻ nhận ra điu đó. Có thể con bn không học giỏi bằng con nhà hàng m, không mnh mẽ bằng con ca một ni bạn, cũng không giỏi giao tiếp bng đa bn trong lớp. Nhưng chúng ta vẫn có tht hào v con vì đó con ca mình, vì cháu biết giúp bm nht rau, quét nhà, biết chào hi người lớn một cách l phép…   và bn cũng không cần phải em con mình ra so sánh với đa trẻ khác. y luôn t hào nhng cháu đã làm ₫ược, đó s khích l khiến trẻ ngày càng tự tin hơn.

Chúng ta cũng nên giao cho trẻ một số trách nhiệm trong   gia đình, không   phải là buộc trẻ vất vả nhưng điều đó sẽ giúp trẻ có ý thức là mình cũng là một thành viên trong gia đình. Không nên la mắng, mạt sát bản thân trẻ vì những lỗi lầm, mà cần nhắc nhở, khiển trách chính lỗi lầm đó vào chính lúc đó, để yêu cầu chúng không nên làm như thế nữa. Chúng ta cần phân biệt giữa hành vi sai trái   và bản   thân đứa trẻ, khi chúng   ta phê phán trẻ bằng những câu tệ hại như: “mày là đứa bỏ đi, trên   đời không có ai tệ hại như mày” là chúng   ta đã dán cho trẻ những cái nhãn và nhiều khả năng, chúng   sẽ trở thành người đúng như cái nhãn mà chúng ta đã dán cho chúng. Một điều quan trọng nữa giúp trẻ có lòng tự tin cần phải biết lng nghe . Chúng ta thưng dễ dàng tuôn ra hàng gi những câu ging giải mang tính áp đt lên tr, con phi thế này, con phi thế kia, con không đưc làm điều này, không được làm điều nọ… mà không đ cho trẻ có cơ hội trình bầy, nói lên những điu muốn nói. Cứ n vậy, làm sao giúp tr phát triển đưc sự tự tin.

Nói cách khác, kỹ năng sống được hình thành từ việc tôn trọng, tin tưởng tr biết cách khuyến khích tr phát trin cái Tôi một cách lành mạnh, phát triển những khả năng   tiềm tàng   của tr, ch không phi nhồi vào đầu trẻ các bài học v k ng sống, ging như toán hóa. kỹ ng sng không phải mt thuyết, mà đó một phong cách, chỉ đến với nhng trẻ dưc sng phát triển trong sự tôn trọng, chấp nhận yêu thương trong tập thể và trong chính gia đình nh!

 

Lòng biết ơn và sự độ lượng

Một trong   những thái độ sống bị phê phán nhiều nhất ₫ó là tính cách: “Ăn cháo đá bát – Qua cầu rút ván – Được cá quên nơm …” mà kho tàng ca dao tục ngữ Việt Nam đã nêu ra để minh họa cho một tính cách khá phổ biến trong xã hội hiện nay, đó là sự quên ơn!

Tại sao? Do tính tự cao trong mỗi con người, nhất là khi mình có một năng lực hay quyền lực nào đó thì sẽ cho là tôi có thể làm mọi thứ, không cần sự giúp đỡ của ai hay thậm chí còn cho rằng đó là sự khôn ngoan biết lợi dụng kẻ khác của mình.

Trong nhà thì các con có thể suy nghĩ là việc mua sắm trang bị các tiện nghi vật chất của bố mẹ dành cho mình là một điều dĩ nhiên phải có, đâu cần có lời cám ơn! Thậm chí khi đạt được một kết quả nào đó như thi đậu, được bằng khen..thì phải được tưởng thưởng bằng một hiện vật có giá trị cao và đó là trách nhiệm của bố mẹ! Để rồi khi bước ra ngoài xã hội, thì trẻ lại nhìn mọi thuận lợi đến với mình như một sự tình cờ hay may mắn! Tình cờ gặp được một người chỉ giúp mình đường đi, tình cờ ngồi cạnh một người bạn giỏi toán và ₫ược hướng   dẫn   giải bài tập ngon   lành,   như   thế   đâu cần phải cám ơn ai!

 Cuối cùng, đỉnh   cao của sự vô ơn chính là những đòi hỏi bất tận của những ₫ứa “con cưng”. Có cái áo đẹp thì phải có đôi giày hợp mốt, có cái máy tính thì lại đòi cái điện thoại di động … Sau đó là những đòi hỏi của cá nhân với cộng đồng chung   quanh mình.

“Đừng đòi hỏi đất nước đã làm gì cho mình, mà hãy tự hỏi mình ₫ã đóng góp gì cho đất nước” Câu nói nổi tiếng của tổng thống Hoa Kỳ John F. Kennedy cho thấy con người phải sống với sự biết ơn và độ lượng mới có thể giúp cho xã hội phát triển. Những người vô ơn giống như kẻ sống trên hoang đảo. Đó là một người cô đơn, một người tự xây bức tường thành cao và kiên cố vây quanh mình, vô cảm trước bất cứ mối tương quan nào. Ngoài ra, họ cũng lạ lẫm với chính mình nữa, vì họ đã từ chối sự biết đến người khác.

Còn người biết ơn là người mở rộng vòng tay. Một người luôn tôn trọng người khác và quý trọng những tương quan. Thực sự lòng biết ơn là một nhịp cầu để người đến với người, qua nhịp cầu đó trẻ có thể đến với anh, chị chúng và ngược lại. Lòng biết ơn làm nảy sinh một bầu khí yêu thương, một tinh thần chung sức với nhiều cảm thông và sẵn sàng chia sẻ trong gia đình. Có thể nói một gia đình có văn hóa là nơi   mà mọi người biết nói lời cám ơn và xin lỗi. Một xã hội văn minh là nơi mà mọi người biết xin lỗi từ những chuyện nhỏ nhặt mà mình đã gây ra cho người khác và biết cám ơn nhau từ những điều hết sức bình thường trong các mối quan hệ ứng xử.

Vì thế, ngay từ khi còn nhỏ, chúng ta hãy dạy trẻ nói tiếng cám ơn và xin lỗi. Cách dạy hiệu quả nhất, ₫ó là chính chúng ta hãy biết nói lời cám ơn và xin lỗi ₫ối với trẻ về những gì mà trẻ ₫ã làm cho mình và những sai lầm hay thiếu sót mà ta ₫ã gây ra cho trẻ.

Giúp trẻ biết thể hiện lòng biết ơn là tạo cho con cơ hội thiết lập được mối quan hệ lâu bền với những người có tấm lòng bao dung. Chính những mối quan hệ đó sẽ giúp cho cuộc đời của con chúng ta tốt đẹp hơn.


Cv.Tl Lê Khanh

 

 

 

Comments

comments

Lê Khanh
Lê Khanh
Chuyên gia tâm lý

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *